Podcasting in het voortgezet onderwijs gebeurt nauwelijks, maar podcasting in het speciaal onderwijs, dat is pas echt een noviteit. De Buitenhof in Heerlen zag echter kansen voor haar leerlingen en besloot samen met Els het speelveld te verkennen.

Acht leerlingen vormden twee redacties en gingen aan de slag. Ze begonnen met kleine stapjes – intro’s lezen, elkaar vragen stellen en dan doorvragen – maar bleken al gauw in staat tot het voeren van een geanimeerd groepsgesprek en zelfs een telefonisch interview. Acht lessen verder waren er twee podcasts klaar: een over pesten en een over de leeftijdsgrens voor social media-gebruik. We sloten af met een gezamenlijke luistersessie met draadloze koptelefoons en een evaluatie.

Een paar uitspraken van de leerlingen:

• “Ik heb geleerd om vragen te stellen aan mensen die ik niet ken.”
• “Om door te vragen.”
• “Ik vond het hinderlijk om mijn eigen stem terug te horen. Ik ben dat niet gewend.”
• “Ik ontdekte dat ik gewoon durf te praten. Doorvragen en elkaar actief de beurt geven heb ik ook geleerd. Wel fijn dat er geen beeld bij was.”
• ”Ik was presentator omdat de anderen dat wilden, maar ik ben er wel blij mee als ik het zo terug hoor. Ik wil het naar mijn moeder sturen.”

De betrokken docenten en Els zijn trots op het werk dat de leerlingen hebben geleverd. De onderzoeksvraag – Is podcasting geschikt voor het speciaal onderwijs? – beantwoorden zij volmondig met ja.
De meerwaarde zit er volgens de docenten in dat de leerlingen buiten hun comfortzone treden en contact maken met mensen die ze nog niet kennen. Luisteren, vragen stellen en doorvragen zijn vaardigheden die ze in hun verdere leven nodig zullen hebben en die ze op deze manier speels en veilig kunnen oefenen.

Dit podcastingproject is mogelijk gemaakt door het Fonds voor Cultuurparticipatie.

De Kopsalon / community art

Met EN OPSTAAN richt De Kopsalon zich op Heerlen: een stad met een stigma, maar ook een stad in transitie. Over een periode van twee jaar gaan we in en met enkele Heerlense wijken bouwen aan het nieuwe verhaal van Heerlen. Een dat recht doet aan de fase waarin de de stad zich nu bevindt, samen te vatten als EN OPSTAAN!

Aanleiding voor dit project vormt de overwegend negatieve berichtgeving over de voormalige mijnstad. Alhoewel problemen niet te ontkennen zijn, is dit dominante beeld van de stad veel te eenzijdig. De Kopsalon wil het kantelen door de onderbelichte zijde van de stad en haar inwoners – de veerkracht – een podium te bieden.

De ware identiteit van een stad komt tot leven in de verhalen van de mensen die er wonen. Die verhalen zijn we – samen met inwoners – aan het verzamelen en delen we met publiek, binnen en buiten Heerlen. We doen dat via een podcast-serie en tijdens gezamenlijke luistersessies. Zo geven we de stad een eigen stem en ruimte voor de ware kenmerken van de Heerlenaar: daadkracht, creativiteit en een sociaal hart.

Hoe we dat precies aanpakken en hoe je mee kan doen, lees je op de website die bij dit project hoort: www.enopstaan.nl

Colofon:
Concept / productie / montage: Els Huver
Productie-assistent: Nicole Nolde
Coaching: Marije Schuurman-Hess
Eindmix: Arno Peeters
Muziek: Boris Schmidt (o.a. tune) + Studio Kikvis + Maciej Sadowski + All Good Folks
Communicatie: Pascalle Savelkoul
Grafisch ontwerp: Anouck van Manen

• Heel veel dank aan de vertellende deelnemers:
  + mevrouw Bouman, meneer Byrman, mevrouw Severens, meneer Schouteten (bovenste rij)
  + meneer Haagmans, mevrouw Adriaans, mevrouw Bijsmans, meneer Rientjes (onderste rij)

Deze productie was van 21 december 2024 tot 24 september 2025 te zien en horen.

Film gemaakt door Nick Heunen.

In mijn ogen

Wanneer twee mensen hetzelfde kunstwerk bekijken, zien ze beiden iets anders. Wat onze ogen zien, kleuren we in met onze ervaringen. In mijn ogen laat je meekijken met drie Maastrichtenaren die niet eerder in het Bonnefantenmuseum waren: Francisca Callemeijn, Fred Byrman en Maria Maas. Zij kozen uit een voorselectie kunstwerken waarvan zij vinden dat die de muren van het museum waardig zijn: vijf nooit eerder getoonde werken uit de Bonnefantencollectie. Wat de drie zien als ze ernaar kijken, vertelden ze aan Els Huver en hoorde je in het museum terwijl je naar de werken keek.

Els wil kunst en cultuur toegankelijk maken voor een diversere groep mensen. Met In mijn ogen onderzoekt ze wat mensen zien als ze naar kunst kijken. De aftrap werd gegeven door drie paar verse ogen die het Bonnefanten niet eerder vanbinnen zagen.

Door het delen van hun gedachten bij deze kunstwerken lieten Francisca, Fred en Maria iets van zichzelf zien. Daarna was het aan de bezoekers om, weliswaar schriftelijk, te delen wat zij zien als ze naar de werken kijken. Zo leerden we ook hen – via de kunst – een beetje kennen.

Drempels
De werken die werden getoond, hingen nog nooit op zaal. Kunstwerken én bezoekers ervaren drempels om het museum binnen te komen. Voor kunstwerken geldt dat wanneer het thema niet aansluit bij een tentoonstelling, of het materiaal te kwetsbaar is, ze ongezien in het depot blijven. Voor bezoeker zijn die drempels vaak van sociaal-economische, culturele of fysieke aard. Met ‘In mijn ogen’ wilde het museum stilstaan bij deze drempels en bij de verbindende kracht van kunst.

Werkwijze

Els Huver bezocht de deelnemers aan het project met haar microfoon en een fotoboek met daarin veertien kunstwerken. De deelnemers bladerden er rustig doorheen en voorzagen de werken van commentaar. Drie van de vijf Maastrichtenaren die ze bezocht, reageerden enthousiast op een of meerdere werken. Aan Els vertelden ze waarom. Een montage van de opnames van deze gesprekken was te horen in het museum.

In opmaat naar de tentoonstelling bezochten de drie het Bonnefantenmuseum – voor de allereerste keer – om de gekozen kunstwerken in het echt te bekijken. Deze werden speciaal voor hen uit het depot gehaald.

Muziek

Met toestemming van de componisten en uitvoerenden is in de montage van In mijn ogen gebruik gemaakt van onderstaande muziek.
– Encora, Composition by Martin Fondse, Performed by Remy van Kesteren.
– In de vroege zomer, Composition by Eric Vloeimans, Performed by Eric Vloeimans.
– Mother Child: Reunion, Composition by Martin Fondse & Nynke Laverman, Performed by Martin Fondse & Nynke Laverman
– No Man’s Land, Composition by Martin Fondse, Performed by Kika Sprangers, Martin Fondse, Jörg Brinkmann
– Hello Stranger/ Mother Child: Birth, Composition by Martin Fondse & Nynke Laverman, Performed by Lavinia Meijer

Tijdens de Boekenweek 2024 stond De Kopsalon voor Hoofdzaken in Centre Ceramique, in Maastricht. In de salon waren vier verhalen te horen over het thema van de Boekenweek – Bij ons in de familie – van Jo, Annemie, Emine en Michele. Samen vormden ze een dwarsdoorsnede van Maastricht, met ieder een ander verhaal over familie.

Luister hier naar het verhaal van Jo:

En naar het verhaal van Emine:

Deze opdracht is mede mogelijk gemaakt door Europe Direct.

De workshop was onderdeel van het project ‘GEWORTELD, een audioboswandeling’. De audioboswandeling is een luisterroute door de beeldentuin van kunstencentrum Odapark in Venray  en het daarbij gelegen bos. Al lopend hoort het publiek verhalen waaruit blijkt hoeveel mens en boom op elkaar lijken.

Met deze op jongeren gerichte workshop bracht maker Els Huver verdieping aan in de ervaring die de wandeling biedt: een nieuw perspectief op bomen en op henzelf. Naast de wandeling maakten de deelnemers ook een tekening van zichzelf als boom: met sterke wortels of veel gebogen takken of stevig staand tussen andere bomen. Hiermee reflecteerden ze op wat ze tijdens de wandeling hadden gehoord.

Opdat we niet vergeten plaatsen wij herdenkingsmonumenten in ons landschap, vaak slechts voorzien van een jaartal. Het zijn plekken met een verhaal. Maar welk?

Breng een plek met een verhaal tot leven met een audioverhaal. Luister hier het verhaal dat hoort bij dit monumentje aan de rand van het Dunnenbos bij Gulpen.
Het herdenkt het neerstorten van een Britse bommenwerper op 23 april 1944. De acht inzittenden kwamen terug van een bombardement op Düsseldorf, maar werden boven Aken zelf geraakt.

Math Debougnoux woonde vlakbij het bos, in het gehucht Crapoel. Hij was 17 jaar oud toen er ‘s-nachts hard op de deur van de boerderij werd gebonsd…